Hertenhoefcactus Onofficiële naam

Prins Kotschoubey betaalde een fortuin

Hertenhoefcactus is voor het eerst beschreven in 1842 door de botanicus Lemaire. Ariocarpus kotschoubeyanus is vernoemd naar Prins Kotschoubey die een fortuin betaalde, zijn gewicht in goud, voor een van de drie eerste exemplaren die in de 19e eeuw naar Europa kwamen. Deze soort ziet er niet als een cactus uit. Doorns ontbreken en de buitenkant is grijsgroen tot grijsbruin met een wrattige structuur. De plant wordt tot 7 cm in doorsnee, is sterk afgeplat en opgebouwd uit min of meer driehoekige uitstulpingen, de zgn. tuberkels. De bloemen zijn purperkleurig, soms wit, 3-5 cm in doorsnee. Werd door de lokale bevolking gebruikt als pijnstiller bij kneuzingen. Onder cactusliefhebbers is het een zeer populaire plant.

Ecologie en leefgebied

Hertenhoefcactus is een geofyt: in de droge tijd krimpt de plant en trekt ze zich terug in de lemige bodem. Ze bezit een forse penwortel waarin reserves zitten om de droge periode te overleven. De groeiplaatsen liggen in Mexico op een hoogte van 1000-1400 m, in een groot gebied dat zich uitstrekt van de deelstaten Coahuila in het noorden tot Queretaro in het zuiden, een afstand van circa 600 km. De planten groeien in kleine, geïsoleerde populaties in kalkrijke, stenige leemgrond.

Bedreiging

Hoewel er naar schatting nog 100.000 volwassen planten leven, wordt hertenhoefcactus als bedreigd beschouwd omdat de populaties sterk versnipperd zijn en in aantal achteruit gaan. Ook is er de dreiging van huizen- en wegenbouw. Veel groeigebieden zijn geschikt als landbouwgrond. De plaatselijke bevolking verzamelt de planten voor medische toepassingen. De plant staat op appendix 1 van CITES. Natuurplanten en –zaden van deze soort mogen dus niet verhandeld worden. Ze worden veel gekweekt en de zaden zijn overal te koop.